Home » Genel » Ayrıntılarıyla Dul ve Yetim Aylığı

Ayrıntılarıyla Dul ve Yetim Aylığı

Bu yazımızda, mevzuatımızda dul bayanlar için Ölüm Eş Aylığı, yetimler için Ölüm Çocuk Aylığı olarak geçen halk arasında ise Dul ve Yetim Aylığı olarak adlandırılan SGK yardımlarını işleyeceğiz. Bu makalede eşinden boşanan erkek veya kadınların alabilecekleri yardım durumunu, yetim kalan çocukların sosyal yardımlardan nasıl faydalanabileceklerini inceleyecek ve bunun hakkında bilgiler vereceğiz.

Dul Erkeklere Yardım Var Mı?

Vefat durumundan kaynaklanan hallerden dolayı dul emekli maaşı verilmesi konusunda erkek yahut bayan ayrımı yapılmamaktadır. Dul kalan erkek vatandaşlara ve dul kalan bayanlara aylık maaş için daha önce evli olduğu eşinden dul kadın yada erkek maaşı; Temmuz 1977 tarihinden evvel ayrılan eşe dul kadın veya dul erkek maaşı, Haziran 1977 tarihinden daha sonra ayrılmış iseler boşanan eşe, karı-koca eğer aylığın bölünmesini kendi içlerinde karara bağlamış iseler, dul duruma düşen eş için yetiştirme aylığı yanında ayrıca yetim aylığı verilmesine dair yönetmelikte düzenleme bulunmaktadır. Ölüm durumunda verilen aylıklar için, yetiştirme aylığı haricinde, sigorta sahibi olan şahsın öldüğü güne kadar sigortalı olma durumunun sürmüş olması yahut bekleme süresi olan 5 seneyi tamamlamış olması durumunda verilmektedir.

Daha Önce Evli Olan Eşten Ayrılık Durumu

Dul olan herhangi bir bayan yahut erkek yahut Temmuz 1977′den daha evvel ayrılan karı-koca tekrar evlenmiş ve yine boşanmış iseler, daha önce evli bulundukları eşlerinden dul aylığı almak olanakları doğmuş olur. Tabi ki unutmamak gereken bir detay da şudur ki; önceki eşlerinden almakta oldukları nafaka yahut emeklilik durumları verilen bu aylıkta nazarı dikkate alınmaktadır.

Temmuz 1977′den Önceki Aylıklar

Daha önceden boşanmış olan karı-koca, sigorta sahibi olan kişinin vefatından evvelki sene sigorta sahibinden nafaka temin ediyorlarsa yahut sigorta sahibinin vefatından evvelki sene nafaka hakkı bulunuyorsa, büyük yada küçük dul aylığı alabilirler. Sigorta sahibi olan ve vefat eden kişinin dul kalan eşi ardından bıraktığı kişilere aylık bağlanmasına müsade etmiyor yada hak vermiyor ise, ayrılan eş, kimi farklı sebeplerle nafaka alamıyorsa bile, bazı özel durumlar göz önünde bulundurularak vefat eden kişinin ardındakilere aylık bağlanma imkanı olabilir. Lakin, ayrılan eşe, dul aylığı ancak Temmuz 1977′den evvel ayrılmış ise verilebilmektedir. 30.06.1977 tarihinden daha sonra ayrılık durumu olduysa, birazdan izah edeceğimiz yönetmeliklere bağlı olarak yapılan evlenmelerdeki karı-koca da ayrılan eşlerle beraber değerlendirilir.

Dul Aylığı’ndan Hangi Durumlarda Faydalanılabilir?

  • Tekrardan evlilik gerçekleştirmeyen,
  • 30.06.1977 tarihinden daha sonra ayrılan yahut evlilikleri geçersiz sayılan, daha önce evli olduğu eşi vefat eden,
  • Yetişkin olmayan, 18 yaşından daha küçük ve minimum bir evladını yahut daha önceki eşine ait bir çocuğu yetiştirmekte olan yada herhangi bir engellilik, sakatlılık durum sebebiyle kazanç sağlamaktan aciz bulunan çocuğa bakılması ve aynı evde 18 yaşını doldurduktan sonrada yaşaması durumunda yetiştirmeye eşit olarak değerlendirmeye tabi tutulur.
  • Daha önce evli olunan eşin vefatına değin, bekleme vadesi olan 5 seneyi kendi çalışması ile dolduran sigortalılar, 65. yaş haddine varıncaya değin yetiştirme aylığı almak için hak sahibi olurlar. 65 yaşını geçen kişiler ise, aldıkları yetiştirme aylıkları değişip yaşlılık aylığı olarak güncelleştirilir.

Yetim Aylığı İçin Şartlar

Sigorta sahibi olan kişinin vefat durumundan sonra kişiye ait olan evlatlarına yetim aylığı denilen maaş bağlanabilmektedir.

Yetim Çocuklar İçin;

  1. Sigortalı olarak vefat eden şahsa ait bulunan evin içinde yaşamını sürdüren üvey çocuklar yahut bakımı yapılan çocuklar,
  2. Bu kapsamda vefat eden kişinin baktığı, yetiştirdiği torunları yahut kardeşleri de sayılabilir.

Devletin sunduğu bu yetim aylığı yardımı esasen çocukların yetişkin olup 18 yaşına varmasına kadar sürdürülebilmektedir. Bundan sonra ise yetim aylığı alan kişi okula devam eder yahut herhangi bir engellilik durumu yüzünden geçimini sağlayamıyorsa almakta olduğu yetim aylığı 27 yaşına kadar sürdürülmektedir. Devletin sağlamış olduğu bu yetim hakkı özelde ikiye ayrılmaktadır. Yarı yetim aylığı ve tam yetim aylığı. Yetim kalan çocuğun eğer bakımını sağlayacak bir ailesi var ise yarı yetim aylığı, eğer bakımını sağlayacak bir ailesi yok ise tam yetim aylığı alabilmektedir.

Başvuru İçin Ne Yapmak Gerek?

Dul ve yetim maaşı almak için başvurunun değerlendirmeye alınması için, bu konuyla ilgilenen Sosyal Güvenlik Kurumu‘na danışmak ve başvurmak gerekmektedir. Bu aylık, sigorta sahibi iken veyahut sigorta ile emekliliğe hak kazanan kişilerin hayatını kaybetmesi, vefat etmesi durumunda ilgili kişilerin Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurması ile temin edilebilmektedir. Dul ve yetim maaşı alacak olan kişilerin başvurularını işleme sokabilmeleri için sosyal Güvenlik Kurumu İl Merkezlerine gerekli belgeleri verebilir yada Sosyal Güvenlik Merkezine ilgili taleplerini sunarak da bu işlemlerini yapabilirler.

Bu kurumlara, sigorta sahibi olan kişinin vefatının ardından, nüfus müdürlüklerinde bu ölüm durumunun kayda alınmasının hemen sonra başvuru gerçekleştirilerek yapılabilmektedir. Ödeme işlemleri ve ödemenin miktarı dul ve yetimlerin durumuna, sayısına ve bir takım farklı parametreye göre değişiklik gösterebilmektedir. Kız evlatlar şayet evlenir ise veya herhangi bir kurumda çalışmaya başlarsa aldıkları bu maaş kesilir. Çalıştıkları işi yada evlendikleri eşlerini terk ederlerse aynı maaşı tekrar alabilme şansını kazanırlar. Dul maaşından faydalanmak isteyen kişinin eşi ile kesinlikle resmi olarak evli olmuş olması elzemdir. Kişilerin verdiği bilgiler ilgili kurumlarca denetlenmekte ve kontrolü sağlanmaktadır. Dul ve yetim aylığı almaya hak kazanan kişilerin maaşları belirttikleri banka hesabına düzenli olarak devlet tarafından yatırılmaktadır.

, , , ,

18 thoughts on “Ayrıntılarıyla Dul ve Yetim Aylığı

  1. ayyuş diyor ki:

    ben 2002 eşimden ayrıldım babamın maaşını almaktaydım ama 3 senedir maaşımı almıyorum kesildi cok magdurum oglum askerde bi çoçumda engelli cok zor şartlarda bakmaktayım evim kira kiramı ödeyemiyorum oglumda askerde oldugundan madur durumdayım lütfen yardım edin saygılar

    1. Özgür Fidan diyor ki:

      Bahsettiğiniz ücret yasal bir ücrettir. Makul bir gerekçesi olmadan kesilemez. Size nasıl bir gerekçe belirttiler? Biraz daha açıklama yapmanız mümkün mü?

  2. ayyuş bozkaya diyor ki:

    sayın büyüklerim ben babamın maaşını almaktydım üc senedir maaşımı alamıyorum madur durumdayım bumu sizin vicdanınız evim yok arabam yok malım mülküm yok niye maaşım kesildi özürlü çoçugum var askerde oglum var ne yapabilir bi kadın aylımı baglanması iöin ne yapmam gerek

  3. taner diyor ki:

    anem eşinden dolayı( bağkur)/ dul aylığı alıyordu yalnız 5 aydır halkbankasına gidip aylığını almadı birsüre sonra bankaya uğradığımızda paranın geri iade olduğunu söylediler biz sgk ya dilekçe verdik paranın iadesi için ancak bir cevap alamadık yalnızca normal dul aylığını almaya devam eti,o biriken para halen duruyor,bunun için ne yapmalıyız,bağkuru mahkemeyemi verelim ne yapalım bu konuda bilgisi olan varmı?

    1. sevim diyor ki:

      taner bey o biriken maaş için bişey çıkmaz diye düşünüyorum maaşları zamanında alması gerekiyor sevim_kan@hotmail.com

  4. Ecevit diyor ki:

    İyi günler annem eşinden boşandı ve üzerinde 8 dönüm yer ve bir ev var dul maaşı alabilirmi tşk ederim.

    1. sevim diyor ki:

      merhaba kız kardeşiniz okuyorsa eğer sosyal yardımlaşmaya başvurup iki ayda bir çok fazla olmasa da yardım alabiliyor net cevabı sosyal yardımlaşmadan araştırın.

    2. sevim diyor ki:

      ecevit bey bildiğim kadarıyla eşi ölmüş veya ayrı olan her bayan maaş alma hakkı var bunun için sosyal yardımlaşmaya başvurmanız gerekli ayrıca okuyan çocukları varsa orta öğretim lise onlara da yardımları var ünüversite okuyanlara sadece 1 defaya yardım ücreti var.

  5. cansu diyor ki:

    benım kardeşim yetim aylığı alıyor ama bu ay 18 yaşını doldurdu kız çocukları alamaz mı evlenene kadar veya memur olarak çalışmaya başlayana kadar

  6. mustafa ŞAHAN diyor ki:

    Merhaba sevim hanim banada yardımcı olursanız sevinirim.. Benim kayınbabam 2004 yılında sigortalı olarak çalışırken vefat etmiş.. Toplamda 1 erkek 4 kız çoçuğu var.. En büyük 2 kızları evli.. erkek çoçuk 16 .. Kızlardan 1′isi 18 diğeri ise 21 yaşında bekarlar.. 18 yaşında olan bu yıl 2 yıllık üniversite kazandı. Kaynanam eşinden kalan maaşın bir kısmını diğer 2 kızda kendine düşen miktarları alıyor… Bu zamana kadar hiç bir şekilde herhangi biryere dul yada yetim aylığı almak için başvuru yapmamışlar.. Bu saatten sonra herhangi biryere başvursalar maaş alabilir mi…? almak için nereye gitmeleri gerekiyor..? Ayrıca mail adresimede cevap yazarsanız çok memnun olurum..Teşekür ederim..

  7. selvinaz diyor ki:

    eşimden boşanalı 6 yıl oldu daha önceleri çalışıyordum malum yaş 45 olunca işten çıkarıldım ve iş bulamıyorum rahmetli babamdan yetim maaşı alabilirmiyim ve alırsam bu alıcağım para annemin dul maaşından mı kesilir yardımcı olursanız çok sevinirim

  8. mehmet duman diyor ki:

    sevim hanım eşim vefat etti bende ssk lı olarak çalışıyorum 2 oçocugum var 18 ve 15 yaşlarınde bu çocuklarıma yetim maşı baglanırmı eşimin ve kendi adıma tapu ve başka bişeyim yıkkendi adımıza sadece 2 çocuk var başka hiç birşeyim yok yardımcı olurmusunuz teş

  9. Serap diyor ki:

    BEN EŞİMDEN DUL MAAŞI ALMAKTAYIM EVLİLİK DIŞI ÇOCUĞUM OLDU EĞER ÜZERİME ALIRSAM MAAŞIM KESİLİR Mİ LÜTFEN BANA ACİL BİR CEVAP VERE BİLİR MİSİNİZ ŞİMDİDEN TEŞEKKÜR EDERİM İYİ GÜNLER …

  10. cahide güven diyor ki:

    ben eşimden 2012 resmen boşandım 5 yaşında da oglum var ayrı bir evim olmadıgı için aileme sıgınmıştım şuandada onlarla yaşıyorum çalışmıyorum 1 sene kadar sosyal yardımlaşmadan nakit yardımı,kömür yardımı aldım ama babamın üzerine sigortalı olarak görününce nakıt yardımımı ve kömür yardımımı kestiler şuan hiçbir gelirim hiçbir yardım alamıyorum bana nasıl yardımcı olursunuz bana da yardım edin!

  11. cky diyor ki:

    Iyi gunler annem babamdan boşanmış durumda ve annem kendi vefat eden annesinin maasini almakta bn üniversite öğrencisiyim kardesimde ilkokuk ogrencisi bize herhangi bir maaş baglanma durumu varmidir acil cevabinizi bekliyorum

    1. müslüm şahin diyor ki:

      Siz ancak anne veya babanız vefat ederse onların aldığı maaşı alabilirsiniz.

  12. ahmet selvi diyor ki:

    Merhabalar yetim ayligi almak istiyorum üniversite okuyorum bu zamana kadar başvurmadim babam yurdisi vefat etti bende yetim ayligina basvurmak istiyorum nereye basvurmam gerekir ??? Bilgilendirirseniz sevinirm

    1. Admin diyor ki:

      Vefat eden Devlet memuru eşten dolayı dul aylığı, vefat eden anne babadan dolayı çocuklara yetim aylığı, vefat eden çocuktan dolayı da anneye yetim aylığı- belirli şartlar altında- verilebilmektedir. Ancak alınan bu aylıklar belirli durumlarda kesilmektedir. Bu durumlara bir çok kişi dikkat etmemekte, ancak daha sonra tespit yapılınca, SGK yapılmış ödemeleri geriye doğru istemektedir. Böyle bir durumla karşılaşmamak için dul ve yetim aylığı alanların bu dosyayı okumaları uygun olacaktır.
      Devlet memuru eşinden Dul aylığı,
      Devlet Memuru babasından veya annesinden Yetim aylığı,
      Devlet memuru çocuklarından Anneye Yetim aylığı ,
      Hangi koşullarda bağlanabiliyor? Hangi koşullarda aylıklarını almaya devam edebiliyorlar? Bugün için bu koşullarda bir değişiklik oldu mu? Muvazaalı Boşanmaların sıkça gündeme geldiği bugünkü durumda aylıklar hakkında ne gibi işlemler yapılıyor?
      Bu konular hakkında değerlendirmelerimizi 5434 sayılı T.C.Emekli Sandığı Kanunu hükümleri ile yeni düzenlemeleri içeren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümlerini birlikte ele almaktayız.
      Önceki Koşullarda Neler Vardı?

      Dul Eşler Açısından;

      - Vefat eden eşinin aylığını yeniden evlenmediği sürece alırlar. Dul aylığı alan kişi eğer evlenirse bu durumu SGK’na bildirmelidir ve aylığı kestirmelidir. Aylığını kestiren kişi, evlendiği eşinden ölüm, boşanma vb. hallerde ayrılması halinde eski eşinin dul aylığını yeniden alabilir.
      - Devlet memuru olarak çalışması, Devlet memuru olarak emekli aylığı alması halinde dul aylığı kesilmez, aylık yüzdesi eşinin aylığının yarısı olur (% 50).
      - Sigortalı, Bağ-Kur’lu çalışması, Sigortalı, Bağ-Kur’lu olarak yaşlılık aylığı alması halinde dul aylığı kesilmez, aylık yüzdesi eşinin aylığının % 75′i olur.
      - Boşanmalarını müteakip boşandığı eşleri ile birlikte aynı evde yaşasalar, bu durumları tespit edilse dahi dul eş olarak aylıklarını alabilirler. (Çünkü, bu konuda 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu ile yürürlükte bulunan diğer kanunlarda aylıklarını alamazlar, şeklinde hüküm bulunmamaktadır)
      Yetim Kız Çocukları Açısından;

      - Vefat eden anne veya babasından yetim aylığı alma şartları arasında; 1- Evli olmamak, 2-Devlet memuru olmamak, şartları bulunmaktadır.
      - Sigortalı veya Bağ-Kur’lu olarak çalışmaları, Sigortalı veya Bağ-Kur’lu olarak yaşlılık aylığı almaları halinde yetim aylıkları kesilmez.
      - Boşanmalarını müteakip boşandığı eşleri ile birlikte aynı evde yaşasalar, bu durumları tespit edilse dahi yetim aylıklarını alabilirler. (Çünkü, bu konuda 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu ile yürürlükte bulunan diğer kanunlarda aylıklarını alamazlar, şeklinde hüküm bulunmamaktadır)
      Anne ve Baba Olarak Yetim Aylığı Alanlar Açısından;

      Anne için: Dul ve muhtaç olma şartı aranmaktadır.(Asgari ücretin net tutarından (700 TL) az geliri olma şartı bulunmaktadır.
      Baba için: Muhtaç olma şartı (Asgari ücretin net tutarından (700 TL) az geliri olacak), 65 yaşından küçük olması halinde ayrıca malul olduğunu sağlık kurulu raporu ile belgelemek şartı aranmaktadır.
      Yukarıda açıklandığı üzere, belirtilen şartları taşıdıkları sürece eşler, çocuklar, anne ve babalar, aylıklarını alabilmektedirler, şartları taşımazlarsa aylıkları kesilmektedir.
      Yeni Koşullarda Neler Vardır?

      Dul eş, yetim kız çocuklar ve yetim aylığı alan anneler açısından yeni Koşullar
      5434 sayılı Kanuna tabi devlet memurlarının vefatları nedeniyle aylık alanların; dul eş, çocuklar, ana ve babanın aylıklarının kesilmesi şartları yukarıda izah edildiği gibidir. Bu hususlarda bir değişiklik bulunmamaktadır.
      Ancak, günümüzde uygulanması devam eden 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda önemli bir husus dikkate alınarak yeni bir hükmün getirildiğini görmekteyiz. Bu hüküm 5510 sayılı Kanunun 56. maddesinde yapılmıştır.
      Kanunun Gelir ve aylık bağlanmayacak haller başlıklı 56 ncı maddede; “Ölen sigortalının hak sahiplerinden;
      a) Kendisinden aylık bağlanacak sigortalıyı veya gelir ya da aylık bağlanmış olan sigortalıyı kasten öldürdüğü veya öldürmeye teşebbüs ettiği veya bu Kanun gereğince sürekli iş göremez hale veya malûl duruma getirdiği,
      b) Kendisinden aylık bağlanacak sigortalıya veya gelir ya da aylık bağlanmamış olan sigortalıya veya hak sahibine karşı ağır bir suç işlediği veya bunlara karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemesi nedeniyle ölüme bağlı bir tasarrufla mirasçılıktan çıkarıldıkları,
      hususunda kesinleşmiş yargı kararı bulunan kişilere gelir veya aylık ödenmez. Ödenmiş bulunan gelir ve aylıklar, 96 ncı madde hükümlerine göre geri alınır.
      Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96 ncı madde hükümlerine göre geri alınır.”
      Ayrıca, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından düzenlenen, Fazla veya Yersiz Ödemelerin Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ile Kurumdan boşandığı halde durumunu Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmeyip, boşandığı eşi ile birlikte yaşayanların tespiti durumunda, bu duruma sebebiyet verenler hakkında ayrıca Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulacağı açıklanmıştır.
      Bu halde, Devlet memuru vefat eden eşinden dul aylığı alan bir kişi, imam nikahıyla evlenmesi halinde ya da resmi nikah yaptırmadan birlikte yaşaması halinde dul aylığı kesilmemektedir. Şayet babasının vefat etmesi halinde yetim aylığı alabilmek için eşinden ayrılır ve birlikte yaşamaya başlarsa ilgilinin aylığı kesileceği gibi Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur. Ancak, bu durumun ispatı oldukça zordur.
      5510 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinde gerilen yenilikler nelerdir?

      Sırasıyla;

      - Kendisinden aylık bağlanacak sigortalıyı veya gelir ya da aylık bağlanmış olan sigortalıyı kasten öldürdüğü veya öldürmeye teşebbüs ettiği veya bu Kanun gereğince sürekli iş göremez hale veya malûl duruma getirdiği, (Bu hüküm 5434 sayılı Kanunun 77 nci maddesindeki hükümle paraleldir)
      - Kendisinden aylık bağlanacak sigortalıya veya gelir ya da aylık bağlanmamış olan sigortalıya veya hak sahibine karşı ağır bir suç işlediği veya bunlara karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemesi nedeniyle ölüme bağlı bir tasarrufla mirasçılıktan çıkarıldıkları, (Bu hüküm 5434 sayılı Kanunun 77 nci maddesindeki hükümle paraleldir)
      hususunda kesinleşmiş yargı kararı bulunan kişilere gelir veya aylık ödenmez. Ödenmiş bulunan gelir ve aylıklar, 96 ncı madde hükümlerine göre geri alınır.
      Bu hükümlerde bir değişiklik bulunmamaktadır. Değişiklik 56 ncı maddenin son fıkrasına eklenmiş olan hükümle yapılmıştır. Bu hüküm ise;
      “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96 ncı madde hükümlerine göre geri alınır.”

      Muvazaalı boşanmanın amacı nedir?

      Muvazaalı boşanmanın amacı, sosyal güvenlik kanunlarında dul ve muhtaçlık şartına bağlı aylık alma şartlarını hileli olarak taşımak olarak izah etmek mümkündür.
      Yeni getirilen hüküm, bu surette boşanmaların tespiti halinde aylıklarının kesilmesi, borç çıkarılması, faiziyle birlikte geri alınması ve suç duyurusunda bulunulmasını sağlamış bulunmaktadır.
      Sosyal Güvenlik Kurumunca da, madde hükmünün aradığı anlamda işlem tesis edilmekte, muvazaalı boşananların tespiti halinde aylıklarını kesmekte, borç çıkarmakta ve suç duyurusunda bulunulduğunu görmekteyiz. Yargıtay, eski eşiyle birlikte yaşamayı SGK dan farklı düşünmektedir.

Comments are closed.

Genel